İstatistik Terimleri Sözlüğü (F)

istattistik terimleri sozlugu
F Dağılım (F Distribution)
İki veri kümesine ait varyansların karşılaştırılmasında yani homojenlik kontrolünde kullanılan bir dağılımdır. F dağılım iki varyans tahmininin oranının dağılımıdır. Ayrıca varyans analizinde olasılık değerlerinin hesaplanmasında yararlanı­lır. İlk defa Ronald A. Fisher tarafından bu­lunmuştur. İki örneklemden hesaplanan varyansların birbirine oranlarının dağılımı olan F dağılımı sıfır ile +? arasında değişim gösteren bir dağılımdır. F dağılımı pay ve paydadaki iki serbestlik derecesine bağlı bir dağılımdır. F dağılım pozitif kayışlılığa sa­hiptir. Genel olarak serbestlik derecesi arttıkça, daha az kayışlılık söz konusudur.
F İstatistiği (Statistics F)
Tek yönlü varyans analizinde (ANOVA) iki veya daha fazla örneklem ortalamasının farklı evren ortalamalarını gösterip göstermediğini görebilmek üzere bir faktör için tüm örneklem ortalama­larını karşılaştırmak için kullanılan istatistiktir. Bu değer F oranına eşittir.
F Oranı (F Ratio)
Varyans analizinde, gruplar arası varyansm, grup içi var yansa bölünmesi ile elde edilen bir değerdir.(MSgruplar arsı/ MSgrup içi)
f Testi / Varyans Oran Testi (F- Test / Variance Ratio Test)
Varyans oran testi için kullanılan alternatif bir isimdir. Normal dağılım gösteren, bağımsız iki örnekleme ait varyansların eşit olup olmadığını test etmek üzere, özellikle varyans analizinde kullanılan bir testtir. F değeri, büyük olan varyansm küçük olan varyansa oranı dikkate alınarak hesaplanır.
Faktör (Factor)
Bir deneyin faktörü, deneyi ger­çekleştiren araştırmacı tarafından düzeyleri kurulan bir değişken; kontrol edilmiş bir bağımsız değişkendir. Bir faktör işlemlerin ge­nel bir tipi ya da kategorisidir. Farklı işlemler bir faktörün farklı düzeylerini gösterir. Örneğin, üç öğrenci grubuna, üç farklı öğretim metodu uygulandığında, öğrenciler deneysel birimlerdir, öğretim yöntemlerinin uygulan­ması işlemdir ve öğretim yöntemlerinin üç tipi ise “öğretim tipi” faktörünün üç düzeyi­dir. Bazı deneysel araştırmalar birden fazla faktöre sahip olabilir. Örneğin, öğretim yöntemleri ile birlikte sınıf düzeyi aynı de­neyde birlikte manipule edilebilir, o zaman bu deney iki faktörlü bir deney olacaktır.
Faktör Analizi (Factor Analysis)
Çok değişkenli bir analiz tekniğidir. Faktör analizi, bir değişken setini daha az sayıda ilişkisiz ve anlam ifade eden hipotetik değişkenle göstermeyi amaç edinen bir tekniktir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi açıklayarak, birbirleri ile yüksek ilişkisi olan değişken gruplarını belirleyen bir tekniktir. Verilerde kaç boyut olduğunu, yani minimum sayıda kaç hipotetik faktörün bulunduğunu araştırmak üzere kullanılan açımlayıcı ve değişkenler arası ilişkiye yönelik hipotez test edici doğrulayıcı faktör analizi çeşitleri vardır. En çok kullanılan faktörleştirme tekniği, temel bileşenler analizidir.
Faktör Düzeyleri (Levels of a Factor)
Bir faktörün ya da bir bağımsız değişkenin düzeyleri, o faktörün deneyde kullanılan değişim sayı­sına eşittir. Bir faktörün en az iki düzeyi olmalıdır. Eğer sadece bir düzeyi varsa, faktö­rün etkili olduğu anlaşılamaz. Eğer bir deneyde, 50mg, 100 mg ve 200 mg’lık ilaç dozları karşılaştırılıyorsa, ilaç dozu bir faktör olup, bu faktörün üç düzeyi vardır.
Faktör Yükü (Factor Loadings)
Faktör analizinde, değişkenlerin belirlenen faktörlerle olan ilişkisini açıklayan bir katsayıdır. -1 ve +1 arasında değerler alır.
Faktöryel Desen (Factorial Design)
İki veya daha fazla faktörün/bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkileri birlikte yani tek bir deneyde manipule ediliyorsa, bu faktöryel bir desendir. İşlemler, faktör düzeylerinin kombinasyonlarıdır. Her bir değişkenin her bir düzeyi ile diğer değişkenin her bir düzeyinin eşleştirilmesi ile gerçekleştirilen deneysel desenlerdir. Tek faktör deneylerine (her bir bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisinin ayrı bir deneyde ele alınması) göre daha etkilidir ve değişkenler arası etkileşimleri ortaya çıkarmaya uygun bir desendir. Düşük ve yüksek düzeydeki şokun, zor ve kolay kelime listelerinin ezberlenmesindeki etkisinin araştırıldığı 2×2′lik bir faktöryel desen örnek olarak verilebilir.
Fark Puanları (Difference Scores)
Deneklerin farklı iki durumdaki performansları arasın­daki farkı gösteren puanlar setidir. Kazanç puanları olarak da bilinir.
Fisher z (Fisher’s z)
Pearson r korelasyon katsa­yısının örnekleme dağılımının normal dağılmadığı durumda, Fisher, Pearson r’yi normal dağılmış z değişkenine dönüştüren “Fisher z dönüşümü” olarak isimlendirilen bir dönüştürme geliştirmiştir. Fisher z, Pearson korelasyonu ve korelasyonlar arası farklar için güven aralığını hesaplamak üzere kullanılır. Bu dönüşümler için gelişti­rilmiş tablolar kullanılabilir.
Fisher’in Tam Olasılık / Kesin Testi (Fisher’s Exact Test for 2×2 Tables)
İki bağımsız örneklemin küçük olması durumunda, süreksiz verileri (sınıflanmış veya sıralanmış veriler) analiz etmek için kullanılan parametrik olmayan bir tekniktir. İki bağımsız random örneklemden elde edilen puanların birbirini karşılıklı içermeyen iki sınıftan birine düştüğünde, satır ve sütun sınıflamalarının birbirinden bağımsız olduğu hipotezini test etmek üzere kullanılır. Puanlar 2×2′lik bir kontingensi tablosunda gösterilirler. Bir boyutta iki bağımsız grup kadın ve erkek; babalar ve anneler olurken, diğer boyutta başarılılar ve başarısızlar ya da fen veya sanat alanında olma gibi sınıflandır­malar söz konusu olabilir. Ki kare testinin (2×2′lik) kullanılamadığı durumlarda yani en küçük beklenen frekans 5′den küçük olduğunda Fisher testi tercih edilir.
Frekans, f (Frequency)
Bir veri setinde, her bir puanın ortaya çıkma sayısı olarak tanımlanır. Kısaca, değişkenin herhangi bir değerinin tekrar sayısıdır.
Frekans Dağılımı (Frequency Distribution)
Bir frekans dağılımı, çeşitli değerlere ait ranjların her birine düşen gözlem sayılarını ya da yüzdeleri gösterir. Bağımlı değişken değerlerinin, onların meydana gelme frekanslarına karşı tablolaştırıldığı bir dağılımdır. Frekans dağılımları, frekans tabloları, histogram ya da poligonlar olarak tasvir edi­lir.
Frekans Poligonu (Frequency Polygon)
Bir frekans tablosunun grafik gösterimidir. X ekseninde puan (aralık ya da oran ölçeğinde ölçülmüş) aralıkları ve Y ekseninde bu aralıklara karşı gelen frekanslar gösterilir. Her aralığı temsil eden orta noktalara karşı gelen frekansların kesiştiği noktaların birleştirilerek iki ucun X ekseni üzerinde kapatılması ile elde edilen grafiktir. İki ucun kapatılmasında, dağılımın iki ucuna yarımşar aralık boyu eklenir.
Frekans Tablosu (Frequency Table)
Frekans tablosu, bir veri setini özetlemenin bir yoludur. Değişkenin her değerinin (veya değerler setinin) ne kadar sıklıkla ortaya çıktığı kaydedilir. Ayrıca her kategoriye düşen yüzdelerin de bu tabloya ilave edilmesi mümkündür. Sınıflama ve sıralama ölçeğindeki verileri özetlemekte kullanılır.
Friedman Testi (Friedman Test / Friedman’s Rank Test for k Related Samples)
Sıralı puanlar için geliştirilmiş olan, tekrarlı ölçümler için tek yönlü ANOVA’nın parametrik olmayan bir versiyonudur.

Kaynak

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


İşlemi yapın *